Rigodon

'Rigodon' van Louis-Ferdinand Céline is een boek dat je niet snel vergeet. Het is een meesterwerk van stijl en sfeer, maar ook een uitputtende leeservaring. Céline’s unieke, schreeuwerige proza, met zijn overvloed aan uitroeptekens en puntkomma’s, creëert een intense en beklemmende sfeer die perfect past bij de chaotische oorlogsomstandigheden die hij beschrijft. De kracht van het boek ligt in de rauwe eerlijkheid en de meedogenloze observaties van de menselijke conditie. Céline schuwt geen enkel taboe en laat een opmerkelijk gebrek aan sentimentaliteit zien. De zwakte van 'Rigodon' is echter ook zijn kracht: de onsamenhangende structuur en de herhalingen kunnen vermoeiend zijn, en de lezer moet bereid zijn zich over te geven aan de stroom van bewustzijn van de auteur. Het boek is niet voor iedereen toegankelijk; het vereist geduld en een zekere tolerantie voor Céline’s vaak pessimistische en cynische toon. Daarnaast is het controversiële verleden van Céline, met zijn antisemitische geschriften, een schaduw die over het werk hangt. Toch kan men niet ontkennen dat 'Rigodon' een belangrijk literair document is, een getuigenis van een van de meest eigenzinnige schrijvers van de twintigste eeuw. De vertaling door Jan Pieter van der Sterre is vloeiend en weet de essentie van Céline’s stem te vangen. Voor liefhebbers van experimentele literatuur en historische getuigenissen is 'Rigodon' een must-read, maar voor wie op zoek is naar een luchtig verhaal, is dit absoluut niet de juiste keuze.

'Rigodon' vertelt het verhaal van de ik-figuur, die duidelijk Céline zelf is, en zijn vrouw Lucette terwijl ze in 1944 vluchten voor de oprukkende geallieerden. Ze vertrekken vanuit Parijs en reizen door een steeds kleiner wordend Duitsland, waarbij ze getuige zijn van de verwoesting van de oorlog. De reis begint met een chaotische treinreis naar Baden-Baden, waar ze tijdelijk verblijven in een luxe hotel dat al snel wordt overspoeld door vluchtelingen. Vervolgens gaan ze naar Berlijn, waar de bommen vallen en de stad in puin ligt. Céline beschrijft de surrealistische taferelen van mensen die proberen te overleven te midden van de puinhopen, de bureaucratische absurditeiten en de ontmoetingen met andere vluchtelingen, waaronder nazi-functionarissen en gewone Duitsers. De tocht gaat verder naar Sigmaringen, waar de Vichy-regering in ballingschap verblijft, en uiteindelijk naar Kopenhagen, Denemarken. In Kopenhagen worden ze gearresteerd en gevangengezet, waarbij Céline zijn ervaringen in de gevangenis beschrijft. Het verhaal is niet lineair; het springt heen en weer in de tijd en wordt onderbroken door filosofische mijmeringen en herinneringen. De centrale thema’s zijn de absurditeit van de oorlog, de onvoorspelbaarheid van het lot en de veerkracht van de menselijke geest. Het boek eindigt met een gevoel van berusting en een vreemde vrede, alsof Céline, ondanks alles, heeft aanvaard dat het leven een 'rigodon' is: een wilde, oncontroleerbare dans.