Leesclubvragen
De Aanslag
Harry Mulisch
14 gespreksvragen · 254 pagina's
Waar gaat het over?
Haarlem, januari 1945. De collaborerende politie-inspecteur Fake Ploeg, berucht om zijn wreedheid, wordt op weg naar huis doodgeschoten op straat, vlak voor een rijtje huizen waarvan één door de familie Steenwijk wordt bewoond. De twaalfjarige Anton Steenwijk is getuige van de nasleep en de gevolgen van de aanslag zullen hem zijn hele leven achtervolgen. Het boek volgt de vraag wie wat wist en wat schuld en onschuld eigenlijk betekenen in oorlogstijd.
- Oorlog en bezetting
- Schuld en onschuld
- Toeval en noodlot
- Herinnering en verleden
- Collaboratie en verzet
- Kinderen in oorlogstijd
Personages
- Hoe kijk je naar Anton Steenwijk als twaalfjarige jongen, en hoe verandert dat beeld naarmate je hem later in het boek opnieuw ziet?
- Wat vind je van Fake Ploeg als figuur? Maakt zijn wreedheid het voor jou makkelijker of juist moeilijker om met de aanslag mee te leven?
- Welke rol spelen de volwassenen om Anton heen in hoe hij de gebeurtenissen begrijpt en verwerkt?
- Vind je dat de hoofdpersonen zich bewust zijn van hun eigen aandeel, of juist niet? Waarom denk je dat?
Thema's en betekenis
- Waarom denk je dat Mulisch de titel zo kort en zakelijk heeft gehouden, en wat betekent 'de aanslag' voor jou op verschillende niveaus?
- In hoeverre voelt het toeval in het verhaal voor jou als echt toeval, en welke betekenis geeft het toeval aan het leven van de personages?
- Hoe kijk je naar de vraag van schuld: wie is schuldig, en is schuld in het boek iets wat je erft of iets wat je zelf draagt?
- Wat zegt het boek volgens jou over de manier waarop een samenleving na de oorlog met haar verleden omgaat?
Stijl en opbouw
- Hoe werkt het om het verhaal te vertellen vanuit verschillende perspectieven en tijdlagen? Helpt dat je begrip, of maakt het het juist ingewikkelder?
- Het boek wordt vaak als detective gelezen. Welke elementen van spanning en onderzoek herken je, en hoe verhouden die zich tot de meer literaire kant?
Persoonlijk
- Heb je zelf ooit iets meegemaakt waarbij een klein toeval een grote gevolg had? Hoe ging je daar later mee om?
- Wat neem je als lezer het meeste mee uit dit boek, en heeft het je ideeën over oorlog of herinnering veranderd?
Na het lezen: vragen over het einde (spoilers)
- Wat vond je van de manier waarop het verhaal eindigt, en had je dat zo verwacht?
- Hoe kijk je na afloop naar de rol van de aanslag en de latere onthullingen, en verandert dat je beeld van Anton?
Over Harry Mulisch
Harry Mulisch (1927-2010) was een Nederlandse schrijver en een van de bekendste naoorlogse auteurs van ons land. Hij schreef onder meer 'Het stenen bruidsbed' en 'De procedure'.
Bron: https://www.boekenbazaar.nl/leesclubvragen/?boek=de-aanslag-harry-mulisch
