Natiestaat en kolonialisme: een ongemakkelijk verbond

In Natiestaat en kolonialisme: een ongemakkelijk verbond beschrijft U.J. D' Oliveira de negentiende-eeuwse geschiedenis van het Nederlandse nationaliteitsrecht vanuit het perspectief van de frictie tussen natiestaat en kolonialisme. Die spanning komt onder meer tot uiting in het koloniale paneel 'Hulde der koloniën' op de Gouden Koets, dat in 1898 als passend eerbetoon gold maar inmiddels alleen ironisch kan worden opgevat.

Het boek onderzoekt de sterk etnisch en eurocentrisch gekleurde ideeën over de natiestaat die botsten met de voorstellingen over de identiteit van gekoloniseerde volkeren, die als 'anders' en 'minder' werden ervaren, terwijl zij toch binnen het staatsverband moesten worden betrokken. Centraal staat de vraag hoe Nederland en andere imperialistische Europese mogendheden omgingen met de volkeren in hun koloniën in termen van toebehoren tot het moederland.

Een belangrijke figuur is het vrijwel onbekende liberale Kamerlid Henry D. Levyssohn Norman, wiens amendement in 1892 leidde tot het staatloos maken van bijna de gehele bevolking van Indonesië. Het boek sluit af met de staatsrechtelijke vraag wie zeggenschap heeft over de Gouden Koets: de koning of de premier.

Voor wie: Voor lezers met interesse in koloniale geschiedenis, Nederlands recht en de wording van het nationaliteitsrecht. Ook geschikt voor wie de staatsrechtelijke discussie over de Gouden Koets wil begrijpen.