Afscheid van het kapitalisme

In Afscheid van het kapitalisme onderzoekt Egbert Tellegen hoe de kapitalistische economische orde, die zo'n vijfhonderd jaar geleden ontstond, de aarde onder druk heeft gezet. Kenmerkend voor het kapitalisme is dat de productie van goederen in dienst staat van de kapitaalaccumulatie van de bezitters van dat kapitaal. Daardoor worden de groei van de productie en de arbeidsproductiviteit voortdurend gestimuleerd, met als gevolg dat de druk op de aarde door de mens geweldig is toegenomen. Of het nu gaat om de bodem, het water of de lucht, de voorraden grond- en brandstoffen, de kringloopprocessen of de biodiversiteit: alom treedt achteruitgang op van de kwaliteit van de aarde.

Tellegen schetst deze processen en concludeert dat er een andere economische orde nodig is om verdere achteruitgang tegen te gaan. In die orde zullen ondernemers zich moeten ontwikkelen tot professionele milieubeschermers die, in plaats van maximaal winstbejag, een optimale behoeftebevrediging van consumenten nastreven die het milieu niet belast. Hij wijst erop dat binnen bestaande ondernemingen in de vorm van sociaal ondernemen een dergelijke ontwikkeling al gaande is.

Egbert Tellegen is socioloog en emeritus hoogleraar milieukunde. Hij werkte tot 2013 bij de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit en de Universiteit Utrecht, en is stafmedewerker bij de Vereniging Milieudefensie, waarvan hij van 1973 tot 1976 voorzitter was.

Voor wie: Voor lezers die geïnteresseerd zijn in de relatie tussen economie en milieu, en in maatschappijkritische en duurzame perspectieven op onze economische orde.