Losbandig leven

Losbandig leven van Theo Kars is een roman die je bijblijft, niet in de laatste plaats door de nietsontziende eerlijkheid waarmee de auteur zijn hoofdpersoon neerzet. Sterk punt is ongetwijfeld de levendige en beeldende stijl. Kars weet de sfeer van het Amsterdamse uitgaansleven in de jaren zestig en zeventig met trefzekere penselen te schilderen. De lezer waant zich in rokerige cafés, vrijgevochten studentenkamers en intellectuele salons. De dialogen zijn scherp en naturel, de beschrijvingen zijn raak zonder overbodig te worden. Een ander pluspunt is de psychologische diepgang. De ik-figuur is geen oppervlakkige levensgenieter, maar een zoekende ziel die probeert te begrijpen wie hij is en wat hij wil. Zijn worsteling met liefde, lust en eenzaamheid is invoelbaar en aangrijpend. Ook de historische context is knap verweven met het verhaal; het boek biedt een venster op een turbulente periode in de Nederlandse geschiedenis. Toch zijn er ook zwakke punten. Soms vervalt de roman in herhaling: de vele seksuele escapades en drugsgebruiken gaan op den duur wat vervelen en lijken vooral te willen shockeren. De plot is niet altijd even strak; het verhaal meandert en mist een duidelijke spanningsboog. Sommige nevenpersonages blijven wat vlak, alsof ze alleen dienen als decor voor de hoofdpersoon. Bovendien kan de openhartigheid over bepaalde onderwerpen, zoals de rol van vrouwen, voor hedendaagse lezers gedateerd overkomen. De vraag is of dat de auteur aan te rekenen valt of dat het een tijdsbeeld is. Desondanks overheerst bewondering voor Kars' durf en vakmanschap. Hij schuwt controverses niet en weet een authentiek geluid te laten horen. De roman is een belangrijk tijdsdocument dat je met gemengde gevoelens achterlaat: enerzijds bewonder je de moed en de stijl, anderzijds vraag je je af of het boek niet te veel in zijn eigen excessen blijft hangen. Al met al is Losbandig leven een boeiende maar onvolmaakte roman, die vooral liefhebbers van literaire geschiedenis zal bekoren. Het is een boek dat je aan het denken zet over de prijs van vrijheid en de zoektocht naar jezelf, ook al had de uitvoering hier en daar strakker gekund.

Losbandig leven vertelt het verhaal van een jonge student, de ik-figuur, die in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw in Amsterdam belandt. Hij ontvlucht zijn benauwende afkomst en stort zich in een wereld van vrijheid, seks, drugs en literatuur. Al snel raakt hij verzeild in artistieke kringen, waar hij bevriend raakt met schrijvers, dichters en andere buitenbeentjes. Samen met hen experimenteert hij met allerlei genotsmiddelen en beleeft hij talloze liefdesaffaires. De hoofdpersoon worstelt echter met een dieper gevoel van onbehagen: hij zoekt naar liefde en erkenning, maar vindt vaak alleen oppervlakkig vermaak. Gaandeweg wordt duidelijk dat hij op de vlucht is voor zichzelf. Zijn relaties met vrouwen zijn intens maar kortstondig, en telkens weer blijkt hij niet in staat om echte intimiteit te verdragen. Ook zijn vriendschappen staan onder druk, omdat hij zich vaak terugtrekt in zijn eigen wereld. De roman volgt zijn ontwikkeling door de jaren heen, van een naïeve student tot een meer ervaren maar ook meer verbitterde man. Hij probeert zich te verhouden tot de maatschappelijke veranderingen van zijn tijd, zoals de seksuele revolutie en de opkomst van de drugscultuur. Tegelijkertijd blijft hij gevangen in zijn eigen verlangens en angsten. Het verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van een veranderend Nederland, met Amsterdam als bruisend centrum van experiment en rebellie. De sfeer is er een van ongeremde vrijheid, maar ook van vervreemding en eenzaamheid. Uiteindelijk leidt het losbandige leven niet tot de vervulling die de hoofdpersoon zoekt. Hij blijft achter met vragen over de betekenis van zijn bestaan en de keuzes die hij heeft gemaakt. Losbandig leven is daarmee een ontnuchterende maar fascinerende reis door een turbulent tijdperk, en een portret van een man die zich staande probeert te houden in een wereld die alle zekerheden loslaat.