De ijkmeesters

In De ijkmeesters onderzoekt Jo Tollebeek hoe historici in Nederland en België vorm gaven aan het verleden. De bundel opstellen belicht de geschiedschrijving als een proces van voortdurend schaven en bijschaven, ijken en herijken. Aan bod komen onder meer Huizinga, die in 1907 somber terugkeek op de Nederlandse historische prestaties, en zijn Belgische collega Henri Pirenne, die met zijn Histoire de Belgique een nationaal monument probeerde op te bouwen. Tegelijkertijd relativeert Tollebeek die ambitie: Jules Destrée stelde in 1912 vast dat er geen Belgen waren, waardoor Pirennes project als een luchtkasteel voor een spooknatie verschijnt.

De auteur laat zien dat de verbeelding van het verleden meer vergt dan het vertellen van een verhaal. Zij weerspiegelt mentale en politieke kaders, wordt gedragen door idealen en polemieken en vereist een infrastructuur. De ijkmeesters voert de geschiedschrijving op als een drama van rust en revolutie, waarin oude zekerheden verdwijnen in ironie en fin de siècle, Huizinga de Middeleeuwen droomt en Geyl Ter Braak leest. Zo biedt het boek een gevarieerd beeld van de omgang met het verleden in de twee-eenheid die België en Nederland ooit vormden.

Voor wie: Voor lezers met belangstelling voor de geschiedschrijving en de cultuurgeschiedenis van Nederland en België, en voor wie meer wil weten over de manier waarop historici het verleden vormgeven.