De mens als metafoor

Wat in onze geest omgaat is onzichtbaar voor anderen en maar een klein deel waarneembaar door onszelf. Om die verborgen psychische processen te beschrijven worden in filosofie en psychologie door de eeuwen heen metaforen gebruikt. Zo is drijfveer oorspronkelijk de veer die in een klok het raderwerk aandrijft, een metafoor voor het motief dat aan iemands handelingen richting en energie geeft.

De psychologische literatuur is doorschoten met metaforen, veelal ontleend aan machines en automaten. De klok stond model voor het onderzoek van de tijdbeleving en de motivatie, de stoommachine beïnvloedde het denken over psychische energie, de telefooncentrale is als analogon gebruikt voor automatisch verlopende of aangeleerde reacties, en radio en radar hebben een aandeel in theorieën over aandacht en waarneming. Tenslotte staat de in onze tijd allerwege aan invloed winnende metafoor van de computer in een lange traditie.

P. Vroon en D. Draaisma beschrijven deze vergelijkingen van mens en machine in filosofie en psychologie.

Voor wie: Voor lezers met belangstelling voor filosofie, psychologie en de geschiedenis van wetenschappelijk denken.