Eerlijk als Gold

Frans Bruning heeft met Eerlijk als Gold een indrukwekkende roman afgeleverd die zowel historisch accuraat als emotioneel invoelbaar is. De grootste kracht van het boek is de hoofdpersoon Felix Gold, wiens morele dilemma's op een geloofwaardige en aangrijpende manier worden neergezet. Bruning weet de lezer moeiteloos mee te nemen in de opkomst en ondergang van een man die weigert zijn principes te verloochenen, zelfs wanneer dat hem alles dreigt te kosten. De beschrijvingen van de beursvloer en de sociale verhoudingen in het Amsterdam van die tijd zijn levendig en goed gedocumenteerd, wat getuigt van grondig onderzoek. De dialogen zijn scherp en natuurlijk, en de plot kent voldoende wendingen om de spanning vast te houden. Toch zijn er ook enkele minpunten. De bijfiguren blijven soms wat vlak, vooral de antagonisten zijn eerder karikaturaal dan genuanceerd. Ook neemt de auteur af en toe te veel tijd voor zijpaden die de vaart uit het verhaal halen. De romance tussen Felix en zijn jeugdliefde had dieper uitgewerkt kunnen worden; nu voelt die soms als een verplicht nummer. Desondanks overheerst bewondering voor de manier waarop Bruning een ogenschijnlijk droog onderwerp als effectenhandel heeft omgevormd tot een spannend en betekenisvol verhaal. De thematiek van eerlijkheid versus corruptie is actueler dan ooit. Al met al is Eerlijk als Gold een aanrader voor lezers die houden van goed geschreven historische fictie met een sterke morele kern. Het boek verdient een breed publiek en zal menigeen aan het denken zetten over de keuzes die wij allemaal in ons leven moeten maken.

Eerlijk als Gold vertelt het verhaal van Felix Gold, een jonge Joodse man die opgroeit in de armoedige buurten van Amsterdam aan het einde van de negentiende eeuw. Gedreven door een sterk rechtvaardigheidsgevoel en een uitzonderlijk talent voor cijfers weet hij een baan te bemachtigen als loopjongen bij een vooraanstaand effectenkantoor. Al snel blijkt hij over een natuurlijke gave te beschikken om koersbewegingen te voorspellen, wat hem de aandacht oplevert van zijn werkgever, de chagrijnige maar rechtvaardige meneer Van der Meer. Felix werkt zich op tot een gerespecteerd handelaar, maar zijn weigering om deel te nemen aan de corrupte praktijken die op de beurs gangbaar zijn, bezorgt hem veel vijanden. Wanneer hij ontdekt dat een groep invloedrijke bankiers een complot smeedt om de kleine beleggers te ruïneren, aarzelt hij geen moment en besluit hij de waarheid aan het licht te brengen. Dit brengt niet alleen zijn carrière in gevaar, maar ook zijn relatie met zijn grote liefde Sara, die bang is dat hij zichzelf te gronde richt. Felix moet een keuze maken tussen zijn eigenbelang en het algemeen belang. Uiteindelijk kiest hij voor eerlijkheid, wat hem aanvankelijk alles kost wat hij heeft opgebouwd. Maar zijn standvastigheid blijkt uiteindelijk zijn redding. Het verhaal eindigt met een ontroerend weerzien en de wetenschap dat ware rijkdom niet in geld maar in karakter ligt. Bruning schetst een levendig portret van een tijdperk vol tegenstellingen, waarin de jonge financiële wereld worstelt met haar eigen moraal. Eerlijk als Gold is een meeslepende en leerzame roman over moed, liefde en de eeuwige strijd tussen goed en kwaad.