Paul Citroen en het Bauhaus

Paul Citroen en het Bauhaus is een indrukwekkend en gedetailleerd werk dat zowel kunstliefhebbers als historici zal aanspreken. Lob heeft uitgebreid onderzoek gedaan en weet de complexe figuur van Paul Citroen op een boeiende manier te portretteren. Het boek blinkt uit in het beschrijven van de sfeer en de idealen van het Bauhaus, maar ook in de persoonlijke worstelingen van Citroen, zoals zijn identiteitscrisis als joodse kunstenaar in een opkomend nazi-Duitsland. De sterke punten zijn de rijke context en de vele anekdotes die het verhaal tot leven brengen. De illustraties zijn goed gekozen en versterken de tekst. Echter, het boek schiet soms tekort in het kritisch analyseren van Citroens werk; het blijft vaak beschrijvend in plaats van analytisch. Daarnaast is de structuur af en toe wat rommelig, met sprongen in de tijd die de lezer kunnen verwarren. Ook had Lob meer aandacht kunnen besteden aan Citroens latere jaren in Nederland, die nu wat onderbelicht blijven. Desondanks is het een waardevolle toevoeging aan de literatuur over het Bauhaus en een eerbetoon aan een vergeten kunstenaar. Voor wie al bekend is met het onderwerp biedt het nieuwe inzichten, maar beginners kunnen soms moeite hebben met de dichte informatie. Al met al een aanrader voor wie de mens achter de kunst wil leren kennen.

Paul Citroen en het Bauhaus vertelt het verhaal van de Nederlandse kunstenaar Paul Citroen, die in de jaren twintig van de vorige eeuw studeerde en doceerde aan het Bauhaus. Het boek begint met Citroens jeugd in Berlijn, waar hij opgroeide in een kunstzinnig milieu. In 1921 besluit hij naar Weimar te gaan om les te volgen aan het Bauhaus, een revolutionaire kunstschool. Daar maakt hij kennis met de ideeën van Walter Gropius en volgt hij lessen bij Johannes Itten, die hem introduceert in de wereld van kleur en vorm. Citroen ontwikkelt een eigen stijl die beïnvloed is door het dadaïsme en het expressionisme. Na zijn studie blijft hij aan als docent en raakt hij bevriend met kunstenaars als Kandinsky en Klee. De opkomst van het nazisme en de toenemende antisemitische dreiging dwingen Citroen echter om in 1933 naar Nederland te vluchten, waar hij zich in Den Haag vestigt. Daar wordt hij een invloedrijk figuur in de Nederlandse kunstwereld, onder meer als oprichter van de Nieuwe Kunstschool. Het boek beschrijft zijn worsteling met zijn identiteit als jood en kunstenaar, zijn huwelijk en zijn zoektocht naar erkenning. Ook zijn latere jaren, waarin hij zich toelegt op fotografie en fotomontage, worden belicht. Het boek eindigt met Citroens overlijden in 1983, maar zijn nalatenschap leeft voort in zijn werk en de invloed die hij had op generaties kunstenaars. Lob weeft een meeslepend verhaal over kunst, overleven en de kracht van creativiteit in donkere tijden.