Schindler's lijst

'Schindler's lijst' is een monumentaal werk dat zowel literaire als historische waarde heeft. Keneally's vertelstijl is meeslepend en weet de lezer vanaf de eerste pagina te grijpen. Het boek blinkt uit in karakterontwikkeling, vooral van Oskar Schindler, die wordt neergezet als een complexe figuur: een bon vivant met een moreel kompas dat langzaam maar zeker op de proef wordt gesteld. De sterke punten liggen in de gedetailleerde beschrijvingen van de dagelijkse realiteit in het getto van Krakau en het concentratiekamp Plaszow, die huiveringwekkend maar noodzakelijk zijn voor het begrip van de gruwelen. Ook de secundaire personages, zoals Schindlers accountant Itzhak Stern, worden indrukwekkend uitgewerkt. Een zwak punt is dat het boek soms wat feitelijk en afstandelijk kan overkomen, wat wellicht te wijten is aan Keneally's journalistieke achtergrond. Daarnaast kan de hoeveelheid personages en gebeurtenissen overweldigend zijn. Echter, dit doet geen afbreuk aan de impact van het verhaal. De morele dilemma's die Schindler doormaakt, worden op een genuanceerde manier gepresenteerd, zonder te vervallen in zwart-wit denken. Het boek is een krachtige getuigenis van de menselijke capaciteit voor zowel wreedheid als goedheid. In vergelijking met de verfilming door Steven Spielberg biedt het boek meer diepgang en context. Het is een must-read voor iedereen die de Holocaust wil begrijpen vanuit een persoonlijk perspectief, maar ook voor wie simpelweg op zoek is naar een inspirerend verhaal over moed.

In 'Schindler's lijst' volgen we Oskar Schindler, een Duitse zakenman en lid van de nazipartij, die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Krakau komt om te profiteren van de Duitse bezetting. Hij koopt een fabriek, Deutsche Emailwarenfabrik, en neemt Joodse arbeiders in dienst omdat ze goedkope arbeidskracht zijn. Met zijn charisma en omkoopbaarheid weet hij de nazi's te vriend te houden. Maar naarmate de Holocaust vordert en hij getuige wordt van de wreedheden, verandert zijn motivatie. Samen met zijn Joodse accountant Itzhak Stern begint hij een lijst op te stellen van Joodse werknemers die hij als 'essentieel' bestempelt, waardoor ze worden behoed voor deportatie naar vernietigingskampen. De lijst groeit uit tot een reddingsoperatie waarbij Schindler zijn hele fortuin opoffert om zijn arbeiders te beschermen. Het verhaal beschrijft de oprichting van het getto van Krakau, de liquidatie ervan, en de verschrikkingen van het concentratiekamp Plaszow onder commandant Amon Göth. Schindler slaagt erin zijn fabriek te verplaatsen naar Brünnlitz in Tsjecho-Slowakije, waar hij zijn Joodse arbeiders als munitiefabriek laat werken, maar in werkelijkheid zorgt hij voor hun veiligheid en overleving. Aan het einde van de oorlog heeft Schindler ongeveer 1.200 Joden gered. Het boek eindigt met de dankbaarheid van de overlevenden en Schindlers eigen gevoel van falen dat hij niet meer heeft kunnen doen. Het verhaal is een indrukwekkend getuigenis van moed en menselijkheid te midden van onvoorstelbaar kwaad.