Verdriet van de kievit

'Verdriet van de kievit' is een bijzonder boek dat zich onderscheidt door de unieke combinatie van persoonlijk verhaal en natuurhistorische observaties. De sterke punten zijn de beeldende taal en de diepgang waarmee Wald de lezer laat delen in zijn rouwproces. Het boek weet emoties op te roepen zonder melodramatisch te worden. De beschrijvingen van het Friese landschap zijn zo levendig dat je de wind bijna voelt. Een minpunt is dat de structuur soms wat fragmentarisch overkomt; de sprongen tussen heden en verleden zijn niet altijd even vloeiend. Ook had de redactie hier en daar strenger mogen zijn om herhalingen te voorkomen. Desondanks is het een indrukwekkende prestatie om zulke uiteenlopende thema's als vogelgedrag, landbouwgeschiedenis en persoonlijk verlies te verweven tot een samenhangend geheel. Het boek is het meest geslaagd in de stille, beschouwende passages, waarin Wald de tijd neemt om stil te staan bij een enkel moment. De zwakte zit in de wat langdradige uiteenzettingen over landbouwbeleid, die afleiden van de kern. Al met al is 'Verdriet van de kievit' een waardevolle toevoeging aan de Nederlandse natuurliteratuur, die vooral lezers zal aanspreken die houden van poëtische non-fictie. Het is een boek dat je niet snel vergeet en dat uitnodigt tot herlezen.

'Verdriet van de kievit' vertelt het verhaal van een man die terugkeert naar het Friese landschap van zijn jeugd, nadat zijn vader is overleden. De ik-figuur, die sterk op de auteur lijkt, dwaalt door weilanden en langs sloten, terwijl hij herinneringen ophaalt aan zijn vader, een traditionele boer die het moeilijk had met de modernisering van de landbouw. Parallel aan deze persoonlijke zoektocht observeert hij het leven van de kieviten, die elk voorjaar terugkeren naar hetzelfde gebied. De vogels worden een metafoor voor vergankelijkheid en hoop. Het boek beschrijft de balts, het broeden en de zorg voor de jongen, maar ook de bedreigingen door ruilverkaveling, intensieve bemesting en predatie. De ik-figuur raakt steeds meer betrokken bij het lot van de vogels en besluit zelf actie te ondernemen om hun leefgebied te beschermen. Hij leert van een oude vogelwachter over het beheer van weidevogelreservaten en ontdekt dat het redden van de kieviten ook een manier is om de herinnering aan zijn vader levend te houden. Het verhaal eindigt met de geboorte van nieuwe kievitkuikens, een teken van hoop te midden van het verdriet. De cirkel is rond: de dood van de vader en de kwetsbaarheid van de natuur worden gecompenseerd door nieuw leven en de toewijding van de ik-figuur om het erfgoed te behouden. Het boek is een subtiele, maar krachtige oproep tot natuurbescherming, verpakt in een intiem familiedrama.